Ποιος φοβάται τους Σέρβους της διασποράς?

 Γιατί οι Σέρβοι της Βόρειας Ελλάδας θα ταξιδέψουν με πιτζάμες στην Αθήνα για να ψηφίσουν ενόψει των κρίσιμων εκλογών;

 Αντώνιο Παντέλη 22 Οκτωβρίου 2026, 3:51 μμ. 

Περισσότεροι από 750 Σέρβοι πολίτες εγγράφηκαν για να ψηφίσουν στην Ελλάδα στις επερχόμενες εκλογές της χώρας τους. Για πρώτη φορά, όμως, θα χρειαστεί να μεταβούν όλοι στην Αθήνα, καθώς δεν θα ανοίξει εκλογικό τμήμα στη Θεσσαλονίκη. Έτσι, οι Σέρβοι κάτοικοι της Βόρειας Ελλάδας θα πρέπει να διανύσουν πολλά χιλιόμετρα για να ασκήσουν το εκλογικό τους δικαίωμα. Και αυτό είναι μονάχα το πρώτο αγκάθι της ιστορίας. Για πρώτη φορά, εφαρμόζεται παγκοσμίως ένα ενιαίο ωράριο λειτουργίας των εκλογικών τμημάτων. Στην πράξη, αυτό σημαίνει πως, για παράδειγμα, οι Σέρβοι που ζουν στην Αμερική, την Ινδονησία και τη Βραζιλία θα χρειαστεί να βγουν για να ψηφίσουν μέσα στη νύχτα, ακόμη και τα χαράματα.

Λίγες ώρες πριν ανοίξουν οι κάλπες, οι Σέρβοι που ζουν στη Βόρεια Ελλάδα και σε άλλες περιοχές εκτός Αθηνών θα ταξιδέψουν στην πρωτεύουσα για να ψηφίσουν. Και μάλιστα, με πιτζάμες, ως ένδειξη συμπαράστασης στους συμπατριώτες τους στην άλλη άκρη της γης.

Η Σερβία «βράζει» πριν τις εκλογές Η Σερβία οδεύει προς τις κάλπες μέσα σε ένα κλίμα έντονης πολιτικής αντιπαράθεσης και κοινωνικής δυσαρέσκειας. Στο επίκεντρο βρίσκεται το φοιτητικό κίνημα, το οποίο από τις κινητοποιήσεις κατά της διαφθοράς εξελίχθηκε σε μια ευρύτερη δύναμη αμφισβήτησης της κυβέρνησης του Αλεξάνταρ Βούτσιτς. Οι εκλογές της 25ης Οκτωβρίου αποτελούν πλέον ένα κρίσιμο σημείο για ένα κίνημα που κατάφερε να βγάλει χιλιάδες ανθρώπους στους δρόμους και να ενώσει πολίτες διαφορετικών ηλικιών και κοινωνικών ομάδων.

Η οργή εντάθηκε μετά την τραγωδία στον σιδηροδρομικό σταθμό του Νόβι Σαντ, όπου η κατάρρευση στεγάστρου στοίχισε τη ζωή σε 16 ανθρώπους. Οι φοιτητές ζητούν διαφάνεια, λογοδοσία και απόδοση ευθυνών, ενώ οι κινητοποιήσεις τους έχουν αποκτήσει ευρύτερο πολιτικό χαρακτήρα. Από την άλλη πλευρά, ο Βούτσιτς και το κυβερνών κόμμα επιδιώκουν να διατηρήσουν την πολιτική τους κυριαρχία, σε μια αναμέτρηση που διεξάγεται υπό τη σκιά καταγγελιών για πιέσεις, εκλογικές παρατυπίες και περιορισμένη πρόσβαση της αντιπολίτευσης στα μέσα ενημέρωσης ενώ την ίδια στιγμή οι κυβερνητικοί αξιωματούχοι έχουν απορρίψει τις κατηγορίες που τους αποδίδονται. Μέσα σε αυτή την ατμόσφαιρα, η συμμετοχή στις εκλογές αποκτά ιδιαίτερη σημασία και για τους Σέρβους που ζουν στο εξωτερικό.

Τι κρύβεται πίσω από το λουκέτο στο εκλογικό κέντρο της Θεσσαλονίκης; Για τους Σέρβους που ζουν στη Θεσσαλονίκη και σε άλλες πόλεις της Βόρειας Ελλάδας, η απόφαση να μην ανοίξει εκλογικό τμήμα στην πόλη σημαίνει πως, αν θέλουν να ψηφίσουν, θα πρέπει να ταξιδέψουν μέχρι την Αθήνα. Το κόστος και η ταλαιπωρία είναι σημαντικά, ειδικά για όσους έχουν οικογένειες, εργάζονται ή δεν έχουν τη δυνατότητα να κάνουν ένα τόσο μεγάλο ταξίδι. Το ερώτημα, ωστόσο, είναι γιατί δεν θα λειτουργήσει φέτος εκλογικό τμήμα στη Θεσσαλονίκη, τη στιγμή που εκατοντάδες Σέρβοι έχουν εγγραφεί για να ψηφίσουν στην Ελλάδα. Σύμφωνα με την Ιβάνα Στανόγεβιτς, κάτοικο της Θεσσαλονίκης που μιλά στην Parallaxi, οι εγγεγραμμένοι ψηφοφόροι στην πόλη ξεπερνούν τους 100, ενώ πληροφορίες ανεβάζουν τον αριθμό ακόμη και στους 250. Παρ’ όλα αυτά, οι κάλπες θα στηθούν μόνο στην Αθήνα. Ενώ αξίζει να σημειωθεί πως μέχρι στιγμής, δεν έχει δοθεί σαφής δημόσια εξήγηση για την απόφαση του λουκέτου. Παράλληλα, Σέρβοι πολίτες που ζουν στο εξωτερικό εκφράζουν ανησυχίες για τα εμπόδια που αντιμετωπίζουν στην προσπάθειά τους να ψηφίσουν, θέτοντας ερωτήματα για τον τρόπο με τον οποίο οργανώνεται η εκλογική διαδικασία. Με πιτζάμες στην Αθήνα για να ψηφίσουν Η απουσία εκλογικού τμήματος από τη Θεσσαλονίκη δεν θα εμποδίσει όλους τους Σέρβους της πόλης να ασκήσουν το εκλογικό τους δικαίωμα. Αντίθετα, αρκετοί ετοιμάζονται να ταξιδέψουν οργανωμένα στην Αθήνα, συμμετέχοντας παράλληλα σε μια συμβολική κινητοποίηση που απλώνεται στη σερβική διασπορά. Όπως εξηγεί η Ιβάνα, η ιδέα είναι να φορέσουν πιτζάμες όσοι μεταβούν στις κάλπες, ως ένδειξη συμπαράστασης στους συμπατριώτες τους που θα χρειαστεί να ψηφίσουν μέσα στη νύχτα, λόγω του ενιαίου ωραρίου λειτουργίας των εκλογικών τμημάτων παγκοσμίως. Πρόκειται για μια πρωτοβουλία που, όπως αναφέρει, δεν περιορίζεται στη Θεσσαλονίκη, αλλά αφορά Σέρβους που ζουν σε διαφορετικές χώρες. Από τη Θεσσαλονίκη, περίπου 70 άτομα αναμένεται να μετακινηθούν οργανωμένα με προορισμό την Αθήνα, ενώ περίπου 30 ακόμη σχεδιάζουν να ταξιδέψουν με δικά τους μέσα ή αεροπορικώς. Ωστόσο, υπάρχουν και άνθρωποι που, παρά την επιθυμία τους να ψηφίσουν, δεν έχουν τη δυνατότητα να πραγματοποιήσουν το ταξίδι. Έτσι, η κινητοποίηση με τις πιτζάμες αποκτά διπλό συμβολισμό: αφενός εκφράζει την αλληλεγγύη προς τους Σέρβους της διασποράς που θα κληθούν να ψηφίσουν σε δύσκολες ώρες, αφετέρου αναδεικνύει τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν όσοι πρέπει να διανύσουν μεγάλες αποστάσεις για να φτάσουν στην κάλπη. Η «νοθεία» και σε άλλες χώρες της Ευρώπης  Στη νότια Γαλλία, δεν έχει εγκριθεί εκλογικό τμήμα στην Τουλούζη. Η Dragana, κάτοικος της πόλης, δήλωσε ότι οι Σέρβοι ψηφοφόροι της περιοχής είχαν ξεπεράσει το απαιτούμενο όριο των 100 εγγεγραμμένων και είχαν εξασφαλίσει χώρο για τη διεξαγωγή της ψηφοφορίας, με την έγκριση των τοπικών αρχών. Παρ’ όλα αυτά, το αίτημά τους απορρίφθηκε. «Αν δεν ανοίξει εκλογικό τμήμα στην Τουλούζη, θα πρέπει να ταξιδέψουμε επτά έως οκτώ ώρες μέχρι το Παρίσι», ανέφερε στο Rapporteur. Ανάλογη είναι η κατάσταση στην Ισπανία, όπου έχουν εγκριθεί μόλις δύο εκλογικά τμήματα, και τα δύο στη Μαδρίτη. Η Ana, Σέρβα κάτοικος της Βαλένθια, υποστήριξε ότι τουλάχιστον 200 άνθρωποι είχαν εγγραφεί για να ψηφίσουν στην περιοχή και ότι η σερβική κοινότητα είχε εξασφαλίσει σχολικό κτίριο για τη διεξαγωγή της ψηφοφορίας. «Το πρόβλημα είναι ότι απλώς δεν άνοιξαν εκλογικό τμήμα για εμάς».

Οι Σέρβοι της διασποράς σε αριθμούς Περισσότεροι από 102.000 Σέρβοι πολίτες εγγράφηκαν για να ψηφίσουν από το εξωτερικό στις βουλευτικές εκλογές της 25ης Οκτωβρίου 2026. Σύμφωνα με δημοσίευμα του σερβικού μέσου Vreme, συνολικά 102.147 ψηφοφόροι έχουν δηλώσει συμμετοχή, οι οποίοι θα κατανεμηθούν σε 93 εκλογικά τμήματα σε όλο τον κόσμο. Ο αριθμός είναι υπερδιπλάσιος σε σχέση με τις προηγούμενες βουλευτικές εκλογές, το 2023. Τη μεγαλύτερη συμμετοχή καταγράφει η Γερμανία, με 20.107 εγγεγραμμένους ψηφοφόρους, και ακολουθεί η Βοσνία-Ερζεγοβίνη με 19.800. Στην Αυστρία έχουν εγγραφεί 10.484 άτομα, στις ΗΠΑ 5.750, στην Ιταλία 4.901 και στην Ελβετία 4.585. Αξιοσημείωτη είναι και η αύξηση σε χώρες όπως η Σουηδία, όπου οι εγγραφές ανήλθαν σε 2.465, από μόλις 520 το 2023, καθώς και στη Νορβηγία, όπου έφτασαν τις 2.352, έναντι 455 στις προηγούμενες εκλογές. Στην Ελλάδα, 783 Σέρβοι πολίτες έχουν εγγραφεί για να ψηφίσουν, ωστόσο εκλογικό τμήμα θα λειτουργήσει μόνο στην Αθήνα. Την ίδια ώρα, στη Σλοβακία, τη Βουλγαρία, τη Ρουμανία και την Τουρκία δεν θα ανοίξουν εκλογικά τμήματα, παρότι σε ορισμένες από αυτές τις χώρες υπήρχαν στις προηγούμενες εκλογές. Τα στοιχεία αποτυπώνουν τη σημαντική αύξηση του ενδιαφέροντος των Σέρβων του εξωτερικού για τις εκλογές. Ωστόσο, η αύξηση των εγγεγραμμένων δεν συνοδεύτηκε παντού από αντίστοιχη αύξηση των εκλογικών τμημάτων, με αποτέλεσμα ορισμένοι ψηφοφόροι να χρειάζεται να διανύσουν μεγάλες αποστάσεις για να ασκήσουν το εκλογικό τους δικαίωμα..